Share

Vormgevingsarchieven

Premsela en het RKD hebben de handen ineen geslagen om de werkzaamheden voor het Centraal Register Vormgevingsarchieven (CRVa) voort te zetten. Vormgevingsarchieven zijn van een soort erfgoed dat verspreid is over het land; het zijn particuliere archieven met een hybride verschijningsvorm en hebben extra aandacht nodig om geschikt onderdak te vinden en zichtbaar te worden voor publiek.

Het behouden en ontsluiten van archieven vormt de basis van de Nederlandse vormgevingsgeschiedenis. Archivalia zijn -in het kort gezegd- de neerslag van de activiteiten of taken van een persoon, groep personen of organisatie. Zonder archieven kunnen de geschiedenisverhalen niet geschreven worden, en de ontwerpproducten op den duur niet meer verklaard.

Ontwerpprocessen kunnen namelijk worden gereconstrueerd dankzij het bronnenmateriaal in de archieven. Dat kan van pas komen bij het opnieuw in productie nemen van designiconen of bij activiteiten rondom jubilea.
Daarom zijn vormgevingsarchieven onmisbaar voor onderzoek, tentoonstellingen en publicaties.

Het bijzondere van vormgevingsarchieven is dat ze behalve papieren documenten ook vaak voorwerpen bevatten. Correspondentie, notulen en foto’s passen in de gebruikelijke archiefverpakkingen. Maar kwetsbare ontwerptekeningen op groot formaat, of proefmodellen van uiteenlopende materialen en eindproducten van museaal kaliber vragen om een specifieke behandeling op de juiste plaats. 

Actieplan
Premsela maakt zich sterk voor het opvangen en presenteren van belangrijke en bedreigde archieven van Nederlandse vormgevers. Met samenwerkende erfgoedinstellingen wordt hiervoor een bestendig landelijk vangnet opgezet. Ook wordt sinds mei 2011 de centrale registratie van vormgevingsarchieven en de advisering op dit gebied voortgezet door Premsela en het RKD. Met de opgedane kennis en ervaring wordt een Actieplan voorbereid om nieuwe stappen te zetten naar samenwerking en structureel beleid te ontwikkelen voor dit deel van het Nederlands vormgevingserfgoed.

CRVa
Het Centraal Register Vormgevingsarchieven (CRVa) is een database die voor het erfgoed vormgeving een onmisbare rol speelt; als wegwijzer, in-kaart-brenger en meldpunt. Voor zowel de archiefvormers, erfgoedinstellingen als de archiefgebruikers. Het CRVa wordt momenteel onderhouden door het RKD en Premsela.

Loket CRVa
Het Loket NOA is een vraagbaak en meldpunt tegelijk. Premsela stelt via dit loket de ervaring en expertise beschikbaar op de diverse onderdelen van de archief-opvangprocessen. Van signalering van een bedreigd archief tot de publieke toegankelijkheid. Het Loket NOA begeleidt reddingsacties voor de vormgevingsarchieven, terwijl de informatie over archieven wordt vastgelegd in het CRVa.

Erfgoedclusters
Naast de activiteiten rond de vormgevingsarchieven en het CRVa bouwt Premsela in samenwerking met erfgoedpartners aan een infrastructuur voor het opvangen en ontsluiten van het vormgevingserfgoed. Bij een aantal erfgoedclusters in het land komen de archieven samen. Voor de ontwerpdisciplines industriële vormgeving, mode en grafische vormgeving worden structurele concentraties gerealiseerd. Dat zijn respectievelijk het Louis Kalff Instituut (Eindhoven), Modekern (Arnhem) en het Grafisch Erfgoedcentrum (Amsterdam). 

RKD, Den haag, archief Willem Hendrik Gispen
Vragen over archieven

Wilt u gegevens doorgeven over archieven van vormgevers, neem contact op met het Loket NOA. Daar kunt u ook terecht met vragen over archiveren. Mail naar Loket NOA of bel 020 3449443


 
Erfgoedcongres Bewaar me
Ga naar pagina
 
19 Archieven gered
Ga naar pagina
Een toekomst voor vormgevingsarchieven
download het rapport (2005)